De rechtsvorm van het bedrijf dat u erft, bepaalt onder andere wie er verantwoordelijk is voor schulden. Is het bedrijf een rechtspersoon? Dan bent u als erfgenaam meestal niet met uw eigen geld aansprakelijk voor schulden van het bedrijf. Is het bedrijf geen rechtspersoon? Dan kunt u wel privé aansprakelijk zijn voor schulden.
Controleer ook of de overledene overeenkomsten heeft afgesloten. Hierin kunnen extra afspraken staan. Bijvoorbeeld over de verdeling van het bedrijf bij meerdere erfgenamen.
Lees hieronder per rechtsvorm wat er gebeurt als u het bedrijf erft en wilt voortzetten.
U erft direct alle bezittingen en schulden van het bedrijf. Een eenmanszaak kan ook personeel hebben. Als u het bedrijf voortzet, moet u meestal ook het personeel overnemen.
Erft u aandelen in een besloten vennootschap (bv) of een naamloze vennootschap (nv)? Dan wordt u gedeeltelijk of volledig aandeelhouder van het bedrijf.
Was de overledene ook bestuurder in het bedrijf? U wordt niet automatisch de bestuurder van het bedrijf. In de statuten van het bedrijf staat hoe het bestuur wordt geregeld bij een overname. Meestal kiezen de aandeelhouders tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) een nieuwe bestuurder. Het kan zijn dat u als aandeelhouder in de AVA kunt stemmen wie de plek mag opvullen.
Bij de oprichting van een vennootschap onder firma (vof), maatschap of commanditaire vennootschap (cv) kan een vennootschaps- of maatschapscontract zijn opgesteld. Bij de oprichting of daarna. Daarin staat meestal wat er moet gebeuren met de samenwerking als één van de vennoten of maten overlijdt.
Er zijn 4 soorten afspraken (bedingen) bij een overleden vennoot of maat:
Het voortzettingsbeding bepaalt dat de vof blijft bestaan als één van de vennoten of maten overlijdt. En dat de andere vennoten of maten het bedrijf voortzetten. Het aandeel van de overledene gaat niet automatisch over naar de overige vannoten of maten. Maar naar de erfgenamen.
Met een overeengekomen verblijvingsbeding gaat het aandeel van de overledene over naar de andere vennoten of maten. Zo kunnen de overige vennoten het bedrijf voortzetten met het complete vermogen van de onderneming. Zij betalen de waarde van het aandeel van de overledene uit aan de erfgenaam of erfgenamen.
Een overnamebeding wordt gebruikt als de overledene bezittingen nalaat die voor de vennootschap of maatschap zijn. De andere vennoten of maten mogen de bezittingen tegen een vergoeding overnemen.
Bij een aanbiedingsbeding (of toescheidingsbeding) moet de erfgenaam het aandeel van de overledene aanbieden aan de overige vennoten of maten. Het aandeel van de overledene gaat niet automatisch over op iemand anders.
Overlijdt één van de twee vennoten van een vof? Dan kan de andere vennoot de onderneming voortzetten als eenmanszaak. Hiervoor moet u de inschrijving aanpassen in het Handelsregister van KVK. Heeft u een nieuwe vennoot gevonden om het bedrijf samen mee voort te zetten? Pas dan ook de inschrijving bij KVK aan en stel een nieuw vennootschapscontract op.
Als bij een cv een commanditaire vennoot overlijdt, dan ontbindt de cv van rechtswege. Dit betekent dat de cv automatisch stopt. Behalve als in het cv-contract is afgesproken dat dit niet zo gaat. Meestal via het verblijvings- of overnamebeding. In dat geval, gaat de vennootschap door met de andere vennoten, erfgenamen of een nieuwe vennoot. De erfgenamen krijgen niet automatisch de rol van vennoot. Dit moet vastgelegd zijn in het contract.
Was de overledene de bestuurder van een stichting of vereniging? Dan staat in de statuten wat er gebeurt bij het overlijden van een bestuurslid. Bij een vereniging benoemt de Algemene Leden Vergadering (ALV) een nieuw bestuurslid die de taken overneemt. Bij een stichting zullen de andere bestuursleden een nieuwe bestuurder benoemen. Behalve als er in de statuten al een opvolgende bestuurder is benoemd.
U moet aangifte erfbelasting doen. Ook als de erfenis een bedrijf is. Het hangt af van de waarde van de erfenis en uw relatie tot de overledene, of u erfbelasting moet betalen. Binnen 4 maanden na het overlijden van de ondernemer ontvangt u een brief van de Belastingdienst. Daarin staat hoe en wanneer u de aangifte erfbelasting moet doen.
Is de onderneming van de overledene btw-plichtig? Blijf dan btw-aangiftes doen als u daarvoor wordt uitgenodigd. Binnen 4 maanden na het overlijden van de ondernemer ontvangt u een brief van de Belastingdienst. Daarin staat hoe en wanneer u de laatste aangifte inkomstenbelasting van de overledene moet doen. Dit heet een F-aangifte.
Erft u een bedrijf en zet u het voort? Of krijgt u een bedrijf door schenking? Dan kunt u de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) gebruiken. U betaalt dan minder of geen erfbelasting. U kunt via de BOR ook uitstel van betaling aanvragen.
U bent 21 jaar of ouder. En moet de onderneming minimaal 3 jaar voortzetten als u het bedrijf na 1 januari 2025 heeft gekregen. Stopt u eerder met het bedrijf? Dan moet u toch de erfbelasting betalen waar u met de BOR vrijstelling voor had.
U hoeft geen erfbelasting te betalen als de waarde van het bedrijf € 1,5 miljoen of minder is. Is het bedrijf meer waard? Dan is 75% van het verschil (meerwaarde) vrijgesteld. Over 25% van de meerwaarde betaalt u erfbelasting. Daarvoor kunt u maximaal 10 jaar uitstel van betaling krijgen.
Bekijk alle voorwaarden en voorbeelden van de Belastingdienst: Erfbelasting en schenkbelasting en de bedrijfsopvolgingsregeling (Hoofdstuk 1 en 2).
Na het overlijden moet u de inschrijving van het bedrijf van de overledene aanpassen in het Handelsregister van KVK. U ontvangt hiervoor een brief van KVK Nabestaandendesk met het verzoek om contact op te nemen. U kunt ook zelf laten weten wat er met het bedrijf gaat gebeuren via nabestaandendesk@kvk.nl.
Heeft u toegang nodig tot de bankrekening van de onderneming om het bedrijf voort te kunnen zetten? Neem daarom contact op met de bank van de overledene. U heeft een verklaring van erfrecht van uw notaris nodig. Hiermee bewijst u aan de bank dat u officieel beslissingen mag nemen over de bezittingen van de overledene.
Heeft het bedrijf personeel in dienst en zet u het bedrijf voort? Dan moet u bij een eenmanszaak alle werknemers overnemen. U mag niets wijzigen in hun arbeidsvoorwaarden of contracten. U mag ook geen personeel ontslaan.
U moet de Belastingdienst laten weten dat u personeel overneemt. Vul hiervoor het formulier Melding Loonheffingen Overdracht van activiteiten in. Wordt u door de overname voor de eerste keer werkgever? Dan moet u dit ook melden bij de Belastingdienst.
Controleer alle voorwaarden en afspraken van lopende contracten. Zo kunt u bij een eenmanszaak beoordelen of u deze wilt overnemen of beëindigen.
Bijvoorbeeld:
U bent wettelijk verplicht een administratie bij te houden en te bewaren. Controleer deze onderdelen:
Het regelen van erfzaken van een onderneming kan ingewikkeld zijn. De Nabestaandendesk ondersteunt nabestaanden bij het regelen van praktische zaken.
